Een Chinees restaurant binnenstappen zonder de taal kan best spannend zijn — maar vijftig goed gekozen zinnen en één volledige dialoog zijn alles wat je nodig hebt om te bestellen, wensen aan te geven en af te rekenen als een vaste gast. Deze gids geeft je een complete 'restaurant-overlevingskit': de cijfers één tot en met tien, voedingspecifieke telwoorden, ruim dertig veelvoorkomende menukaart-onderdelen, twintig populaire gerechten die je moet herkennen, en een volledig gesprek van binnenkomst tot vertrek dat je kunt oefenen vóór je volgende maaltijd.
Wie zich in een Chinees restaurant zelfverzekerd wil voelen, hoeft niet de hele taal te leren. Het helpt al enorm om een klein aantal krachtige basiszinnen uit je hoofd te kennen. Eten bestellen is een van de meest lonende scenario's voor beginners, want de woordenschat is concreet, de zinnen herhalen zich, en het personeel is doorgaans geduldig met mensen die het gewoon proberen.
Deze gids is opgebouwd als de loop van een echt restaurantbezoek — vanaf het moment dat je binnenkomt tot het moment dat je afrekent en vertrekt. Elke sectie bouwt voort op de vorige, en bij elke zin staat de pinyin zodat je de uitspraak met audio kunt oefenen. Aan het eind heb je een complete toolkit van vijftig zinnen plus een hele dialoog die je in een kwartier kunt instuderen.
Zonder twee bouwstenen kun je in een restaurant eigenlijk niets bestellen: de cijfers (om een hoeveelheid aan te geven) en de telwoorden (om eten en drinken correct te tellen). Begin daarmee — ze zijn kort en je hebt er elke minuut iets aan.
Kommen met (rijst, soep, noedels)
一碗面 (yì wǎn miàn) — een kom noedels
Koppen met (water, thee, bier)
两杯茶 (liǎng bēi chá) — twee koppen thee
Borden met (gerechten, groenten)
一盘饺子 (yì pán jiǎozi) — een bord dumplings
Porties (de meest flexibele variant)
一份炒饭 (yí fèn chǎofàn) — een portie gebakken rijst
De eerste halve minuut zet de toon. Met deze vijf zinnen dek je begroeting, een tafel vragen en de kaart opvragen — de drie meest voorkomende openingszetten in een Chinees restaurant.
Menukaart-onderdelen laten zich in een paar eenvoudige categorieën vatten: rijst, noedels, groenten, vlees, dranken. Wie uit elke categorie één of twee woorden leert, heeft binnen een uur een werkbaar menuvocabulaire. Hieronder vind je de startlijst van dertig items — al deze woorden kom je op vrijwel elke Chinese menukaart tegen.
米饭 (rijst), 面条 (noedels), 馒头 (gestoomd broodje), 包子 (gevuld broodje), 饺子 (dumplings), 粥 (congee/pap)
猪肉 (varkensvlees), 牛肉 (rundvlees), 鸡肉 (kip), 鸭肉 (eend), 羊肉 (lam)
白菜 (kool), 西红柿 (tomaat), 土豆 (aardappel), 胡萝卜 (wortel), 黄瓜 (komkommer), 茄子 (aubergine), 豆腐 (tofu)
鱼 (vis), 虾 (garnalen), 螃蟹 (krab), 海带 (zeewier)
水 (water), 茶 (thee), 啤酒 (bier), 可乐 (cola), 果汁 (sap), 牛奶 (melk)
酱油 (sojasaus), 醋 (azijn), 辣椒 (chilipeper), 盐 (zout), 糖 (suiker)
Deze twintig gerechten kom je op Chinese menukaarten over de hele wereld tegen. Je hoeft ze niet te kunnen maken, maar als je de naam herkent, bestel je vol vertrouwen wanneer ze op de kaart staan of door de ober worden aangeraden.
Kung Pao-kip
Mapo-tofu
Gebakken rijst met ei
Yangzhou-gebakken rijst
Stoofpotje van varkensbuik
Zoetzuur varkensvlees
Yu Xiang-reepjes varkensvlees
Peking-eend
Soepdumplings
Wontons
Sichuan dan dan-noedels
Lanzhou-rundvleesnoedels
Chongqing-pittige noedels
Rundvlees met lente-ui
Gestoomde vis
Drooggewokte sperziebonen
Broccoli met knoflook
Zuur-pittige soep
Tomaat met roerei
Komkommersalade
Zodra je een gerecht hebt gekozen, volgt de volgende stap: de hoeveelheid aangeven, rekening houden met smaak of allergieën, en duidelijk maken of je in het restaurant eet of het meeneemt. Deze tien zinnen dekken vrijwel alle aanpassingen die je ooit nodig zult hebben.
Hieronder vind je een complete dialoog die je kunt instuderen voordat je naar een Chinees restaurant gaat. Lees hem drie keer hardop voor en oefen daarna met een vriend of met audio. Wie deze twaalf zinnen uit het hoofd kent, kan negentig procent van alle restaurantsituaties prima aan.
Wie de culturele context een beetje kent, merkt dat een spannende maaltijd zomaar een ontspannen avond wordt. Een paar simpele gewoontes verrassen bijna elke Westerse reiziger — maar als je ze eenmaal kent, is het kinderspel.
Fooi geven is in China niet verplicht. Een klein extra bedrag wordt oprecht gewaardeerd bij uitstekende service, maar tien procent is gul, niet vanzelfsprekend. In Hongkong en Taiwan staat er vaak al een servicecharge van tien procent op de rekening.
Hete thee krijg je meestal gratis zodra je plaatsneemt — het hoort bij de maaltijd en kost niets extra. Wil je hem niet, laat het kopje dan gewoon vol staan. Niemand zal bijschenken.
Voor hotpot en bij groepsdiners hanteren veel restaurants een 'minimum besteding'-regel. Eet je alleen, zoek dan naar '小份' (kleine portie) op de kaart — de meeste zaken serveren standaard halve porties van hun vaste gerechten.
Het is volkomen normaal dat de rekening uit zichzelf op tafel komt als je een tijdje niets meer hebt besteld. Om de rekening vragen mag, maar is meestal niet nodig.
Duurt een gerecht langer dan twintig minuten, dan kun je beleefd navragen door '我的菜还没上' te zeggen ('mijn gerecht is er nog niet'). Meestal staat het dan binnen een paar minuten voor je neus, of krijg je een klein gebaar van de zaak.
Bewaar deze sectie en neem 'm door op de ochtend van je restaurantbezoek. De vijftig zinnen staan per situatie gegroepeerd, zodat je in minder dan een minuut het juiste rijtje vindt.
你好 (hallo), 早上好 (goedemorgen), 晚上好 (goedenavond), 再见 (tot ziens)
一位/两位/三位 (1/2/3 personen), 请问洗手间在哪? (waar is het toilet?)
请给我菜单 (graag de kaart), 有英文菜单吗? (Engelstalige kaart?), 可以推荐吗? (iets aan te bevelen?), 招牌菜是什么? (wat is de specialiteit?)
我要这个 (deze graag), 少辣 (minder pittig), 不要辣 (niet pittig), 不要香菜 (zonder koriander), 打包 (meenemen)
两杯茶 (twee thee), 一杯咖啡 (een koffie), 一瓶啤酒 (een biertje), 不要冰 (zonder ijs)
请给我账单 (graag de rekening), 可以刷卡吗? (kan ik pinnen?), 可以微信支付吗? (kan ik met WeChat Pay?), 不用找了 (laat het wisselgeld maar zitten)
我过敏花生 (pinda-allergie), 我不吃辣 (ik eet niet pittig), 我是素食者 (ik ben vegetariër)
很好吃 (erg lekker), 谢谢 (dank u), 太好吃了 (zó lekker), 还会再来 (ik kom nog eens terug)
Nee, allerminst. De meeste obers in de Chinese steden zijn Engelstalige gasten gewend en stellen elke poging tot Chinees op prijs. Een eenvoudig 你好 en 谢谢 maken al veel goed, ook als de rest van het gesprek in het Engels verloopt.
Niet per se — je kunt naar de kaart wijzen of een vertaalapp gebruiken. Maar als je de twintig meest voorkomende gerechten kent, bestel je een stuk zelfverzekerder. Bovendien worden gerechtnamen in veel restaurants vaker uitgesproken dan opgeschreven.
Zeg '我吃素' (wǒ chī sù) of '我是素食者' (wǒ shì sùshí zhě). De meeste Chinese restaurants markeren hun vegetarische opties met het karakter 素, maar vraag het altijd even na — sommige gerechten bevatten bouillon of sauzen op dierlijke basis, en dat is op de kaart niet altijd te zien.
Op het Chinese vasteland zijn WeChat Pay en Alipay verreweg de meest gebruikte betaalmethoden, zelfs vaker dan contant. Creditcards worden in grotere restaurants en hotels geaccepteerd, maar in kleinere lokale tenten vaak niet. Hongkong en Taiwan werken weer anders: daar zijn contant geld en creditcard allebei prima inzetbaar.
Vraag gewoon om een aanbeveling: '可以推荐吗?' (kěyǐ tuījiàn ma?). Obers in familiezaken vinden het leuk om hun favorieten te delen. Of vraag naar '招牌菜是什么?' (zhāopái cài shì shénme? — wat is uw specialiteit?) voor de veiligste keuze.
Ja — al tien tot twintig van de populairste gerechten geeft je een enorme boost in zelfvertrouwen. Oefen ze de week voor vertrek met audio-flashcards, en op dag twee bestel je al als een vaste gast.
HSK Reviso tovert elke zin uit deze gids om tot een tik-en-flip flashcard met audio van een moedertaalspreker. Bouw het spiergeheugen één keer op en het restaurantgesprek blijft je leven lang plakken. Probeer de eerste vijftig zinnen gratis.
Oefen zinnen met HSK Reviso